چگونگی محاسبهی بازدهی سبدگردان
متدولوژی سنجش عملکرد و استانداردهای گزارشدهی
در شرکت سبدگردان رئیس، شفافیت و دقت در محاسبه بازدهی، هسته اصلی اعتماد میان ما و سرمایهگذاران است. به منظور ارائه تصویری دقیق از عملکرد مدیریت دارایی و تفکیک آن از اثرات جریانهای نقدی سرمایهگذار، ما از دو معیار استاندارد و پذیرفتهشده در سطح بینالمللی برای محاسبات خود استفاده میکنیم:
۱. تفکیک شاخصهای ارزیابی
(The Dual-Metric Approach)
برای ارزیابی جامع، لازم است بین «بازدهی سرمایهگذار» و «مهارت مدیر سبد» تمایز قائل شویم. بدین منظور دو نرخ مجزا محاسبه میگردد:
الف) نرخ بازدهی پولوزنی (MWRR – Money-Weighted Rate of Return):
این نرخ، بیانگر تجربه واقعی و شخصی هر سرمایهگذار است. MWRR که معادل نرخ بازده داخلی (IRR) پرتفوی است، زمان و حجم ورود و خروج نقدینگی (Cash Flows) توسط سرمایهگذار را در نظر میگیرد. این شاخص نشان میدهد که سرمایه اختصاصی شما در سبدگردان رئیس دقیقاً چه میزان رشد داشته است.
(کاربرد: گزارشدهی اختصاصی به صاحب سبد)
ب) نرخ بازدهی زمانوزنی (TWRR – Time-Weighted Rate of Return):
این نرخ، استاندارد طلایی صنعت مدیریت دارایی برای سنجش «مهارت خالص سبدگردان» است. TWRR اثرات تصمیمات سرمایهگذار (مانند واریز وجه در بازار صعودی یا برداشت در بازار نزولی) را خنثی کرده و نشان میدهد مدیر دارایی فارغ از زمانبندی جریانات نقدی، چه عملکردی داشته است.
(کاربرد: انتشار عمومی جهت مقایسه عملکرد سبدگردان با سایرین و شاخص بازار)
۲. مکانیزم محاسبه: زنجیره زیردورههای زمانی (Sub-Period Linking)
برای دستیابی به بالاترین دقت در محاسبه TWRR و حذف اثر تغییرات جریان نقدینگی، سبدگردان رئیس از متدولوژی «ارزشگذاری روزانه» و تقسیم دوره مالی به زیردورهها استفاده میکند.
منطق محاسباتی:
هرگاه جریان نقدی خارجی (External Cash Flow) شامل افزایش سرمایه (Deposit) یا برداشت وجه (Withdrawal) رخ دهد، دوره محاسباتی شکسته میشود. اگر $n$ جریان نقدی در طول دوره رخ دهد، کل دوره به $n+1$ زیردوره تفکیک میشود.
فرآیند:
بازدهی هر زیردوره (از زمان جریان نقدی قبلی تا جریان نقدی جدید) به صورت مستقل محاسبه میشود.
سپس بازدهی این زیردورهها به صورت هندسی (Geometrically) با یکدیگر زنجیر شده تا بازدهی کل دوره (Total Return) و بازدهی سالیانه شده (Annualized Return) استخراج گردد.
۳. پروتکل ارزشگذاری داراییها
(Valuation Policy)
دقت محاسبات بازدهی، وابسته به دقت در تعیین ارزش خالص داراییها (NAV) است. در سبدگردان رئیس، ارزشگذاری سبدهای اختصاصی دقیقاً منطبق بر دستورالعملهای ابلاغی سازمان بورس و اوراق بهادار و با رعایت اصول زیر انجام میشود:
مبنای قیمتگذاری (Mark-to-Market):
ارزش اوراق بهادار موجود در سبد، بر اساس «قیمت فروش» مندرج در دستورالعمل «نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار در صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه میگردد. به منظور حفظ شفافیت و عینیت، سبدگردان از اعمال هرگونه تعدیل سلیقهای بر قیمتهای بازار (Adjustment) خودداری میورزد.
رویه برخورد با نمادهای متوقف (Illiquid/Halted Securities):
در راستای رعایت اصل احتیاط (Prudence Concept)، چنانچه بخشی از آورده اولیه سرمایهگذار شامل سهمی باشد که در زمان انعقاد قرارداد نماد آن متوقف است، ارزش آن در محاسبات اولیه صفر لحاظ میگردد.
به محض بازگشایی نماد، ارزش دارایی بر مبنای قیمت پایانی (Closing Price) روز بازگشایی محاسبه شده و به عنوان «جریان نقدی ورودی جدید» (New Deposit) در همان تاریخ در محاسبات بازدهی اعمال میشود. این روش از ایجاد بازدهیهای کاذب یا زیانهای غیرواقعی در دوره توقف نماد جلوگیری میکند.
روشهای محاسبه بازدهی
• نرخ بازدهی پول وزنی (MWRR): برای هر سبد اختصاصی محاسبه میشود و به گونهای طراحی شده تا بیانگر بازدهی هر سبد اختصاصی تحت مدیریت سبدگردان باشد.
• نرخ بازدهی زمان وزنی (TWRR): بیانگر بازدهی کل تمامی داراییهای تحت مدیریت سبدگردان است و نشان میدهد که سبدگردان به طور متوسط تا چه حد در مدیریت سبدهای اختصاصی تحت مدیریت خود، موفق به کسب بازدهی برای سرمایهگذاران شدهاست.
بر این اساس، سرمایهگذاران با توجه به بازدهی سبدگردان، میتوانند عملکرد سبدگردان را ارزیابی کرده و درباره سپردن مدیریت دارایی خود به سبدگردان تصمیمگیری کنند. سبدگردان، بازدهی سبد اختصاصی را به صاحب سبد (سرمایهگذار) مربوطه گزارش میکند، در حالیکه موظف است بازدهی سبدگردان را بهمنظور اطلاع عموم در تارنمای خود منتشر کند.
روش محاسبه بازدهی سبد اختصاصی
روش محاسبه بازدهی سبدگردان
ابتدا کل دوره مورد نظر براساس تاریخ وقوع جریانهای نقدی (افزایش سرمایه یا برداشت سرمایهگذار) و تاریخ انعقاد قرارداد جدید سبدگردانی یا تاریخ خاتمه یک قرارداد سبدگردانی به زیر دورههای متعدد تقسیم میشود. بنابراین، اگر جریان ورودی و خروجی در n تاریخ مختلف در طول دوره موردنظر، به وقوع بپیوندند، در نتیجه کل دوره به ۱ + n زیر دوره تقسیم میشود که در آن زیر دوره اول از ابتدای دوره مورد نظر شروع شده و تا تاریخ وقوع اولین جریان نقدی ادامه مییابد و زیر دوره دوم از تاریخ وقوع جریان نقدی اول شروع شده و تا تاریخ جریان نقدی دوم ادامه مییابد و به همین ترتیب جریان نقدی دوره آخر از تاریخ وقوع آخرین جریان نقدی شروع شده و تا پایان دوره مورد نظر ادامه مییابد. برای نمونه، به نمودار زیر توجه کنید:
= ارزش کل داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام (ارزش کل سبدهای اختصاصی سبدگردان) در انتهای زیر دوره nام (بدون در نظر گرفتن جریانات نقدی ورودی یا خروجی در انتهای دوره)
= ارزش کل داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام (ارزش کل سبدهای اختصاصی سبدگردان) در ابتدای زیر دوره nام (با در نظر گرفتن جریانات نقدی ورودی یا خروجی در ابتدای زیر دوره)
پس از محاسبه بازدهی هر دوره، بازدهی بدگردانبرای گل دوره مورد نظر، از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
= بازدهی سبد گردان iام در دوره t،
= بازدهی زیر دوره nام داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام،
چگونگی محاسبه ارزش داراییهای سبد اختصاصی
۱- ارزش اوراق بهادار سبد اختصاصی براساس قیمت فروش اوراق بهادار موضوع دستورالعمل«نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه شود.
۲- سبدگردان نباید قیمت اوراق بهادار سبد اختصاصی را براساس آنچه در دستورالعمل یادشده پیشبینی شده است، تعدیل کند.
۳- در صورتیکه بخشی از آورده مشتری را ورقه بهاداری تشکیل دهد که در زمان عقد قرارداد، نماد معاملاتی آنبسته باشد، ارزش آن ورقه بهادار در محاسبات این پیوست صفر در نظر گرفته میشود. هر زمان نماد معاملاتی ورقه بهادار یادشده بازگشایی شود، ارزش آن براساس قیمت پایانی روز بازگشایی نماد محاسبه شده و به عنوان آورده جدید سرمایهگذار در همان روز بازگشایی در نظر گرفته میشود.
= بازدهی سبد گردان iام در دوره t،
= بازدهی زیر دوره nام داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام،
چگونگی محاسبه ارزش داراییهای سبد اختصاصی
۱- ارزش اوراق بهادار سبد اختصاصی براساس قیمت فروش اوراق بهادار موضوع دستورالعمل«نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه شود.
۲- سبدگردان نباید قیمت اوراق بهادار سبد اختصاصی را براساس آنچه در دستورالعمل یادشده پیشبینی شده است، تعدیل کند.
۳- در صورتیکه بخشی از آورده مشتری را ورقه بهاداری تشکیل دهد که در زمان عقد قرارداد، نماد معاملاتی آنبسته باشد، ارزش آن ورقه بهادار در محاسبات این پیوست صفر در نظر گرفته میشود. هر زمان نماد معاملاتی ورقه بهادار یادشده بازگشایی شود، ارزش آن براساس قیمت پایانی روز بازگشایی نماد محاسبه شده و به عنوان آورده جدید سرمایهگذار در همان روز بازگشایی در نظر گرفته میشود.
متدولوژی سنجش عملکرد و استانداردهای گزارشدهی
در شرکت سبدگردان رئیس، شفافیت و دقت در محاسبه بازدهی، هسته اصلی اعتماد میان ما و سرمایهگذاران است. به منظور ارائه تصویری دقیق از عملکرد مدیریت دارایی و تفکیک آن از اثرات جریانهای نقدی سرمایهگذار، ما از دو معیار استاندارد و پذیرفتهشده در سطح بینالمللی برای محاسبات خود استفاده میکنیم:
۱. تفکیک شاخصهای ارزیابی (The Dual-Metric Approach)
برای ارزیابی جامع، لازم است بین «بازدهی سرمایهگذار» و «مهارت مدیر سبد» تمایز قائل شویم. بدین منظور دو نرخ مجزا محاسبه میگردد:
الف) نرخ بازدهی پولوزنی (MWRR – Money-Weighted Rate of Return):
این نرخ، بیانگر تجربه واقعی و شخصی هر سرمایهگذار است. MWRR که معادل نرخ بازده داخلی (IRR) پرتفوی است، زمان و حجم ورود و خروج نقدینگی (Cash Flows) توسط سرمایهگذار را در نظر میگیرد. این شاخص نشان میدهد که سرمایه اختصاصی شما در سبدگردان رئیس دقیقاً چه میزان رشد داشته است.
(کاربرد: گزارشدهی اختصاصی به صاحب سبد)
ب) نرخ بازدهی زمانوزنی (TWRR – Time-Weighted Rate of Return):
این نرخ، استاندارد طلایی صنعت مدیریت دارایی برای سنجش «مهارت خالص سبدگردان» است. TWRR اثرات تصمیمات سرمایهگذار (مانند واریز وجه در بازار صعودی یا برداشت در بازار نزولی) را خنثی کرده و نشان میدهد مدیر دارایی فارغ از زمانبندی جریانات نقدی، چه عملکردی داشته است.
(کاربرد: انتشار عمومی جهت مقایسه عملکرد سبدگردان با سایرین و شاخص بازار)
۲. مکانیزم محاسبه: زنجیره زیردورههای زمانی (Sub-Period Linking)
برای دستیابی به بالاترین دقت در محاسبه TWRR و حذف اثر تغییرات جریان نقدینگی، سبدگردان رئیس از متدولوژی «ارزشگذاری روزانه» و تقسیم دوره مالی به زیردورهها استفاده میکند.
منطق محاسباتی:
هرگاه جریان نقدی خارجی (External Cash Flow) شامل افزایش سرمایه (Deposit) یا برداشت وجه (Withdrawal) رخ دهد، دوره محاسباتی شکسته میشود. اگر $n$ جریان نقدی در طول دوره رخ دهد، کل دوره به $n+1$ زیردوره تفکیک میشود.
فرآیند:
بازدهی هر زیردوره (از زمان جریان نقدی قبلی تا جریان نقدی جدید) به صورت مستقل محاسبه میشود.
سپس بازدهی این زیردورهها به صورت هندسی (Geometrically) با یکدیگر زنجیر شده تا بازدهی کل دوره (Total Return) و بازدهی سالیانه شده (Annualized Return) استخراج گردد.
۳. پروتکل ارزشگذاری داراییها (Valuation Policy)
دقت محاسبات بازدهی، وابسته به دقت در تعیین ارزش خالص داراییها (NAV) است. در سبدگردان رئیس، ارزشگذاری سبدهای اختصاصی دقیقاً منطبق بر دستورالعملهای ابلاغی سازمان بورس و اوراق بهادار و با رعایت اصول زیر انجام میشود:
مبنای قیمتگذاری (Mark-to-Market):
ارزش اوراق بهادار موجود در سبد، بر اساس «قیمت فروش» مندرج در دستورالعمل «نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار در صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه میگردد. به منظور حفظ شفافیت و عینیت، سبدگردان از اعمال هرگونه تعدیل سلیقهای بر قیمتهای بازار (Adjustment) خودداری میورزد.
رویه برخورد با نمادهای متوقف (Illiquid/Halted Securities):
در راستای رعایت اصل احتیاط (Prudence Concept)، چنانچه بخشی از آورده اولیه سرمایهگذار شامل سهمی باشد که در زمان انعقاد قرارداد نماد آن متوقف است، ارزش آن در محاسبات اولیه صفر لحاظ میگردد.
به محض بازگشایی نماد، ارزش دارایی بر مبنای قیمت پایانی (Closing Price) روز بازگشایی محاسبه شده و به عنوان «جریان نقدی ورودی جدید» (New Deposit) در همان تاریخ در محاسبات بازدهی اعمال میشود. این روش از ایجاد بازدهیهای کاذب یا زیانهای غیرواقعی در دوره توقف نماد جلوگیری میکند.
روشهای محاسبه بازدهی
• نرخ بازدهی پول وزنی (MWRR): برای هر سبد اختصاصی محاسبه میشود و به گونهای طراحی شده تا بیانگر بازدهی هر سبد اختصاصی تحت مدیریت سبدگردان باشد.
• نرخ بازدهی زمان وزنی (TWRR): بیانگر بازدهی کل تمامی داراییهای تحت مدیریت سبدگردان است و نشان میدهد که سبدگردان به طور متوسط تا چه حد در مدیریت سبدهای اختصاصی تحت مدیریت خود، موفق به کسب بازدهی برای سرمایهگذاران شدهاست.
بر این اساس، سرمایهگذاران با توجه به بازدهی سبدگردان، میتوانند عملکرد سبدگردان را ارزیابی کرده و درباره سپردن مدیریت دارایی خود به سبدگردان تصمیمگیری کنند. سبدگردان، بازدهی سبد اختصاصی را به صاحب سبد (سرمایهگذار) مربوطه گزارش میکند، در حالیکه موظف است بازدهی سبدگردان را بهمنظور اطلاع عموم در تارنمای خود منتشر کند.
روش محاسبه بازدهی سبد اختصاصی
روش محاسبه بازدهی سبدگردان
ابتدا کل دوره مورد نظر براساس تاریخ وقوع جریانهای نقدی (افزایش سرمایه یا برداشت سرمایهگذار) و تاریخ انعقاد قرارداد جدید سبدگردانی یا تاریخ خاتمه یک قرارداد سبدگردانی به زیر دورههای متعدد تقسیم میشود. بنابراین، اگر جریان ورودی و خروجی در n تاریخ مختلف در طول دوره موردنظر، به وقوع بپیوندند، در نتیجه کل دوره به ۱ + n زیر دوره تقسیم میشود که در آن زیر دوره اول از ابتدای دوره مورد نظر شروع شده و تا تاریخ وقوع اولین جریان نقدی ادامه مییابد و زیر دوره دوم از تاریخ وقوع جریان نقدی اول شروع شده و تا تاریخ جریان نقدی دوم ادامه مییابد و به همین ترتیب جریان نقدی دوره آخر از تاریخ وقوع آخرین جریان نقدی شروع شده و تا پایان دوره مورد نظر ادامه مییابد. برای نمونه، به نمودار زیر توجه کنید:
= ارزش کل داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام (ارزش کل سبدهای اختصاصی سبدگردان) در انتهای زیر دوره nام (بدون در نظر گرفتن جریانات نقدی ورودی یا خروجی در انتهای دوره)
= ارزش کل داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام (ارزش کل سبدهای اختصاصی سبدگردان) در ابتدای زیر دوره nام (با در نظر گرفتن جریانات نقدی ورودی یا خروجی در ابتدای زیر دوره)
پس از محاسبه بازدهی هر دوره، بازدهی بدگردانبرای گل دوره مورد نظر، از طریق فرمول زیر محاسبه میشود:
= بازدهی سبد گردان iام در دوره t،
= بازدهی زیر دوره nام داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام،
چگونگی محاسبه ارزش داراییهای سبد اختصاصی
۱- ارزش اوراق بهادار سبد اختصاصی براساس قیمت فروش اوراق بهادار موضوع دستورالعمل«نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه شود.
۲- سبدگردان نباید قیمت اوراق بهادار سبد اختصاصی را براساس آنچه در دستورالعمل یادشده پیشبینی شده است، تعدیل کند.
۳- در صورتیکه بخشی از آورده مشتری را ورقه بهاداری تشکیل دهد که در زمان عقد قرارداد، نماد معاملاتی آنبسته باشد، ارزش آن ورقه بهادار در محاسبات این پیوست صفر در نظر گرفته میشود. هر زمان نماد معاملاتی ورقه بهادار یادشده بازگشایی شود، ارزش آن براساس قیمت پایانی روز بازگشایی نماد محاسبه شده و به عنوان آورده جدید سرمایهگذار در همان روز بازگشایی در نظر گرفته میشود.
= بازدهی سبد گردان iام در دوره t،
= بازدهی زیر دوره nام داراییهای تحت مدیریت سبدگردان iام،
چگونگی محاسبه ارزش داراییهای سبد اختصاصی
۱- ارزش اوراق بهادار سبد اختصاصی براساس قیمت فروش اوراق بهادار موضوع دستورالعمل«نحوه تعیین قیمت خرید و فروش اوراق بهادار صندوقهای سرمایهگذاری» محاسبه شود.
۲- سبدگردان نباید قیمت اوراق بهادار سبد اختصاصی را براساس آنچه در دستورالعمل یادشده پیشبینی شده است، تعدیل کند.
۳- در صورتیکه بخشی از آورده مشتری را ورقه بهاداری تشکیل دهد که در زمان عقد قرارداد، نماد معاملاتی آنبسته باشد، ارزش آن ورقه بهادار در محاسبات این پیوست صفر در نظر گرفته میشود. هر زمان نماد معاملاتی ورقه بهادار یادشده بازگشایی شود، ارزش آن براساس قیمت پایانی روز بازگشایی نماد محاسبه شده و به عنوان آورده جدید سرمایهگذار در همان روز بازگشایی در نظر گرفته میشود.